گذر عُمر

 9 مهر 1389 در این مقاله که در شمارۀ جدید مجله علوم تحولی (رشدی) به چاپ رسیده، طی دو آزمایش سن خوب و بد دانستن سرقت ادبی مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج نشان می دهد که در سن 5 سالگی کودکان تشخیص می دهند که دیگران  نظرات و ایده هایی دارند و دوست ندارند کسی  نظرات شان را بدون اجازه کپی برداری کند.  ---- تکمیل مطلب (یک ساعت بعد): همزمان با نگارش متن بالا، ایمیلی را به نویسندۀ مقاله برای دریافت متن کامل آن فرستادم. الان حدود  ساعت 22 است که نویسندۀ مقاله از دانشگاه ییل آمریکا، ضمن ارسال مقاله، چند فایل حاوی نوارهای ویدیویی آزمایش، اسلایدهایی مربوط به موضوع و چند مورد دیگر را ارسال کرده. این را فقط به این خاطر اضافه کردم که تذکری باشد برای ما که کمی تعهد حرفه ای داشته باشیم و کاری نکنیم که منجر به این قبیل درد دل ها شود. شاید بد نباشد که این را هم اضافه کنم که سایتی که نویسنده نمونۀ ویدیوهای آزمایش اش را گذاشته نیز فیلتر است!! این هم از مشکلات پژوهش علمی در ایران، خصوصا ً در حوزه های علوم رفتاری!! 

 5 مهر 1389 امروز هم روز بسیار پرکاری است. سه جلسۀ دفاع دیگر از دانشجویان کارشناسی ارشد روان شناسی تربیتی، که هدایت پایان نامه های شان به عهده ی من بود، برگزار شده و خواهد شد. امروز صبح خانم رمضانی از پایان نامه اش تحت عنوان«الگوی پیش بینی تقلب تحصیلی : نقش اهداف پیشرفت، خودکارآمدی و ابعاد درگیری تحصیلی در دانشجویان» دفاع کرد. در موضوع تقلب تحصیلی کار پژوهشی زیادی انجام  نشده، و همان طور که قبلاً نوشتم، کارهای صورت گرفته نیز بیشتر توسط همکاران دانشکده های پزشکی انجام و منتشر شده. پژوهش خانم رمضانی به نوعی می تواند اولین کار جدی در زمینۀ متغیرهای مرتبط با تقلب تحصیلی باشد. در کنار پژوهش اصلی، پرسشنامۀ خودکارامدی برای یادگیری زیمرمن نیز برای اولین بار در ایران  ترجمه و اعتبایابی شده است. پیشنهادات پژوهشی متعددی از این پژوهش استخراج شده که در مقاله مستخرج از تز منتشر خواهد شد. مقدمه: تقلب تحصیلی یکی از موضوعات چالش انگیز در محیط های آموزشی است.که موجب مخدوش شدن اعتبار نتایج آزمون ها می شود. لذا با توجه با افزایش روزافزون پدیدۀ تقلب دربین دانشجویان و همچنین کمبود تحقیقات انجام شده در کشور...

 28 شهریور 1389 چکیدۀ پایان نامه کارشناسی ارشد روان شناسی تربیتی: نام دانشجو محمد اصغر امیری: تاریخ دفاع 28 شهریور 1389 زمینه: بسياري از دانشگاه هاي معتبر جهان براي جلوگيري از عدم صداقت علمي قوانيني را وضع كرده اند. با اين وجود، در نظام آموزش عالي ايران هنوز قوانين جامعي براي جلوگيري از عدم صداقت علمي تدوين نشده است. پژوهش حاضر با هدف مقايسه ي قوانين شرافت علمي دانشگاه هاي آمريكا و بريتانيا و ایران به منظور فراهم كردن زمينه براي تدوين قوانين شرافت علمي نظام آموزش عالي ايران انجام گرفته است.  روش: پژوهش حاضر از نظر روش، توصيفي-تطبيقي است. جامعه ي آماري اين پژوهش شامل تمامي دانشگاهاي آمريكا، بريتانيا و ايران بوده است. از هر كشور چهار دانشگاه با استفاده از نمونه گيري هدف دار به عنوان نمونه انتخاب شد. براي تجزيه و تحليل داده هاي پژوهش از روش جرج بردي استفاده شده است. یافته ها: داده هاي پژوهش بر اساس مؤلفه هاي اصلي قوانين شرافت علمي (تاریخ شروع؛ تعريف و مصاديق انواع عدم صداقت علمي؛ اهداف قوانين شرافت علمي؛ مسئولیت اجرای قوانین؛ ساختار كميته هاي قوانين شرافت؛ اخذ تعهدنامه؛ قلمرو قضایی اجر...

 28 شهریور 1389 امروز  جلسه ی دفاع اولین دانشجوی کارشناسی ارشد روان شناسی تربیتی دانشگاه بیرجند برگزار شد. آقای محمد اصغر امیری از پایان نامه ی خود تحت عنوان «قوانين شرافت علمي (Honor Codes) نظام آموزش عالي: مقايسۀ تطبيقي دانشگاه هاي منتخب بريتانيا، آمريكا و ايران» دفاع نمود.  موضوع انتخاب شده از موضوعات بسیار مهمی است که در جوامع علمی ایران کمتر به آن توجه شده و از محورهای مورد علاقه ی پژوهشی ام می باشد. سال گذشته که حوادثی از عدم صداقت علمی (که البته کمی هم رنگ سیاسی به خود گرفت) مطرح شد، پاسخ هایی که در توجیه ارائه گردید این موضوع را روشن ساخت که اشتباهات صورت گرفته، نه شاید به دلیل عدم صداقت، بلکه به دلیل عدم اطلاع از موارد نقض کنندۀ صداقت و کمال دانشگاهی بوده است. به همین دلیل وقتی دانشجوی مذکور برای انتخاب موضوع در اوایل تابستان 88 مراجعه کرد، موضوع را به او پیشنهاد کردم. سرگشت قبول با اکراه موضوع را خودش در وبلاگ اش شرح داده. امروز صبح جلسۀ دفاع را با همین متن شروع کردم تا یادآور شوم می شود موضوعی  را که ابتدا به نظر ساده و کم اهیمت بوده و با بی علاقگی شروع شده را می توان به کا...

19 مرداد 1389 عده ای از اساتید علاقه مند به موضوع کمال دانشگاهی، وبلاگی ( استادان علیه تقلب ) را تشکیل داده اند که پیرامون موضوعات علمی مربوط به این موضوع تشریک مساعی و اطلاع رسانی  کنند. به دلیل علاقه به این موضوع، هر از گاهی سری به این وبلاگ می زنم. چند روز پیش که به این وبلاگ رفتم با کمال تعجب با اخطار فیلترینگ برخورد کردم!! با باز کردن آن، متوجه شدم بعد از انعکاس نامه ای از آقای دکتر منصوری که از صاحب نظران دانشگاهی هستند، وبلاگ  فیلتر شده است!! هم جای تأسف و تعجب و هم جای نگرانی دارد. به دلیل اهمیت مطالب مطرح شده در نامه دکتر منصوری که مستقیماً به جامعه ی علمی مربوط است، متن آن را در زیر می آورم، بخوانید و خود قضاوت کنید:    من مي توانم به شما قسم بخورم: يك نفر - ايراني از صبح تا موقع خواب، در عالم خيال چه - خدمت هاي نمايان به وطن مي كند، چه مجاهدت ها - در دفاع نوع تصور مي كند، چه تجارت هاي - سودمند مي نمايد، چه زمين هاي باير و ويران را - آباد مي كند، چه قنات هاي جاري قشنگي داير - مي كند؛ لكن، همه خيال است، اساس نيست. از خاطرات تاج السلطنه، به كوشش مسعود عرفانيان، نشر تاريخ ايران،...

20 فروردین 1389 دوستی معتقد است که مراحل پژوش علمی و پروژه های دانشگاهی درایران (و من اضافه کنم در خیلی از کشورها!!) به شرح زیر خلاصه می شود: یک: CTRL + A = انتخاب همۀ یک متن دو: CTRL + C = کپی کردن متن سه:CTRL + V = انتقال متن کپی شده یا همان به اصطلاح چسباندن چهار: CTRL + P = پرینت کردن و تحویل استاد اگر خواستید از این دست شوخی ها خصوصاً با پژوهشگران و دانشجویان تحصیلات تکمیلی را بخوانید و البته بدانید که تنها این امر در ایران شایع نیست، به این پیوند سری بزنید. می توانید عضو شوید تا آخرین کاریکاتورها و طنزها در این زمینه را برای تان از طریق ایمیل ارسال کنند. البته به زبان انگلیسی.

20 فروردین 1389 ویرایش دوم کتابجۀ راهنمای کاربردی نگارش و پژوهش علمی را از طریق این پیوند در صفحۀ مواد آموزشی ، صفحۀ خانگی ام قابل دریافت است. در سال گذشته به دلیل عدم آشنایی دانشجویان با بعضی نکات نگارشی و استانداردهای اولیه نگارش و پژوهش علمی وقت زیادی صرف نوشتن این نکته ها در حاشیه تکالیف درسی و پژوهشی آن ها شد. لذا فکر نوشتن راهنمایی برای این کار به ذهنم خطور کرد. راهنمای کاربردی نگارش و پژوهش علمی نکات کلیدی و کاربردی برای پژوهشگران مبتدی و دانشجویان تحصیلات تکمیلی را فراهم می کند و به ویژه برای دانشجویان دانشگاه بیرجند تهیه شده اما سایر پژوهشگران و دانشجویان هم می توانند از آن استفاده کنند. قصد دارم تکالیف دانشجویان را ابتدا با این فرمت تطبیق دهم و چنانچه قالب های درخواستی را رعایت نکرده باشند کار آن ها برگشت داده شود. با این کار ضمن صرفه جویی در وقت، دانشجویان هم شیوۀ نگارش علمی را خواهند آموخت (یا مجبور خواهند شد بیاموزند!!). مطالب اصلی این کتابچه عبارتند از: قالب نگارش و تایپ، نکات کلیدی در انتخاب موضوع تحقیق، نحوۀ نگارش پیشنهاده و گزارش تحقیق، شیوۀ منبع نویسی و ارجاع درون مت...

13 اسفند 1388 مطالعۀ این گزارش را که سایت تابناک به نقل از خبرگزاری فارس منتشر کرده را به همۀ اساتید و دانشجویان پیشنهاد می کنم (خصوصاً بخش نظرات که به مراتب دردناک تر از متن گزارش است). نه همۀ مطالب گفته شده، ولی متأسفانه بخش عمده ای از مطالب واقعیت هایی است که در مراکز علمی ایران رخ می دهد.

پنج شنبه 19 9 1388 از قرار معلوم زنجیرۀ تقلب در تهیه متون علمی توسط مسئولین عالی رتبه کشورمان تمامی ندارد. اخیرا مجله نیچر در مقاله ای موارد بیشتری از تقلب در تهیۀ مقاله های علمی توسط وزرا و مسئولین عالی رتبۀ اجرایی کشور منتشر کرده است. متأسفانه با انتشار این موارد (که کسی نمی تواند در درستی آن ها شک کند) وضعیت از آنچه قبلاً بود بدتر شده است. چگونه می توان به جوان گفت که تقلب (چه در کار علمی و چه در زندگی) نکند و صداقت داشته باشد. اگر به جای پوشاندن این خطاها با افراد برخورد می شد، کار به اینجا نمی رسید. بخشی از علت را متأسفانه در این باید جستجو کرد که در ایران همه می خواهند در همۀ زمینه ها سرآمد باشند. گفتن این که این تخصص من نیست و نمی دانم، نوعی ننگ است. اگر نگاهی به کارهای تخصصی دانشمندان در کشورهای پیشرفته بیندازیم متوجه می شویم که یک فرد تمام عمر کاری و علمی خود را بدون این که مسئولیت سیاسی یا اجرایی داشته باشد، وقف روشن کردن یک موضوع بسیار جزیی کرده که اگر در کشور ما مطرح شود خواهیم دید همه با هر تخصصی خود را در آن صاحب نظر می دانند!! در ایران، فرد می خواهد در زمانی که یک مسئول ...

چهارشنبه 18 9 1388 نمی دانم با خواندن این خبر و بعد جوابیه آن در این پیوند (به بخش نظرات خصوصاً نظر دوم دقت کنید) چه احساسی به شما دست می دهد. جامعه ای که قرار بود اخلاق مدار باشد و ارزش ها در آن محور قرار گیرد چگونه توسط عده ای نامسئول سودجو به بازی گرفته شده! پس از دیدن جوابیه، سایت به اصطلاح دانشگاه تخصصی برکلی را چک کردم و در وهلۀ اول به دروغ بودن چنین دانشگاهی پی بردم. هر کسی که اندکی با وب گاه های دانشگاه ها، خصوصاً در کشورهای پیشرفته، آشنایی داشته باشد به راحتی می تواند به دروغ بودن این دانشگاه پی ببرد. به طور مثال به این وب گاه به اصطلاح دانشگاه که اسمی مشابه با دانشگاه مدعی آقای دکتر قلابی دارد نگاه کنید. اگر به صفحه ی اعضاء هیات علمی این به اصطلاح دانشگاه بروید خواهید دید کل دانشگاه با 12 نفر و فقط یک نفر با مدرک دکتری اداره می شود!!! صدها نوع از این دانشگاه های قلابی در جهان وجود دارد که با گرفتن مبالغی ناچیز به انسان های سودجو مدرک می دهند. متأسفانه انسان های متقلب بی سواد فکر می کنند مخاطبان آن ها مانند خودشان بی سواد هستند و با به کار بردن چند اصطلاح انگلیسی می توانند بقی...

شنبه16 8 1388 برای شمارۀ دوم مجلۀ مطالعات علوم تربیتی مقاله ای تحت عنوان «تقلب در مؤسسات آموزشی: یک دهه پژوهش» نوشتۀ یکی از صاحب نظران مطرح این رشته به نام پروفسور مک کیب را با همکاری یکی از دانشجویان کارشناسی ارشد رشتۀ روان شناسی تربیتی ترجمه کرده ام که اطلاعات بیشتر پیرامون مقاله را می توانید در اینجا مطالعه کنید. وقت زیادی برای ترجمه و البته واژه گزینی تعدادی از مفاهیم این مقاله صرف کرده ام. به طورمثال: Academic Integrity را کمال دانشگاهی - Honor codes را قوانین شرافتمندی معادل گزینی شده است. تقلب و موضوعات مرتبط با آن علی رغم اینکه یکی از پدیده های رایج محیط های دانشگاهی و تحصیلی است کمتر از سوی محققان ایرانی مورد توجه قرار گرفته است. به بررسی این موضوع خصوصاً بعد از اتفاقاتی که در چند ماه گذشته در ایران رخ داد و البته ضعف پژوهش های مرتبط با آن، علاقه مند شده ام. موضوع تحقیق دانشجوی همکار این مقاله در پایان نامه اش پیرامون قوانین شرافتمندی خواهد بود.

یکشنبه 12 مهر 1388 این دو روز حسابی سرم شلوغ بود با کلاس ها. الان هم آخر شب است و رمقی نمانده. ایمیل هایم را چک کردم! استادی که مقاله اش را با صرف وقت زیاد برای شماره ی دوم مجله ی مطالعات علوم تربیتی ویراستاری کرده ام و قرار بود تا اخر هفته مقاله ها را چاپ کنم، حالا نوشته که مقاله را برای مجله ی دیگری فرستاده! اخلاق حرفه ای کجاست؟ پاسخ دو، سه شبی که چندین ساعت از وقت شخصی من برای ویراستاری کار او گرفته شده را چه کسی باید بدهد؟ احترام به وقت دیگران کجاست؟ ما که این گونه ایم چگونه می توانیم الگوی دانشجویان مان باشیم؟ آن یکی مقاله کپی می کند، دیگری مدرک جعل می کند؟ این یکی برخلاف تعهد اولیه در آخرین لحظه تغییر عقیده می دهد، من هم که از همه بدتر!! در شماره ی اول مجله نیز در آخرین لحظات قبل از چاپ و بر حسب اتفاق متوجه شدم یکی از اساتید که اتفاقاً در کار خود با دانشجویان هم بسیار سخت گیر است مقاله ای را که برای ما فرستاده را دو سال قبل در مجله ی دانشگاه شیراز چاپ کرده! خدا به ما رحم کرد. به او گفتم فکر آبروی ما را نکردی، فکر آبروی خودت هم نبودی؟ سکوت کرد... بگذریم.... اما دو جمله زیر را دو ...

چهارشنبه اول مهر 1388 تقلب و عدم صداقت دانشگاهی از موضوعات پژوهشی است که اخیراً پیرامون آن کار می کنم. متأسفانه موضوع در ایران زیاد جدی گرفته نمی شود. چند وقت پیش (بیش تر از چند وقت! سه سال پیش) تقریباً در همان اولین ماه های بازگشت از ادامه ی تحصیل، پایان نامه ی کارشناسی ارشدی را داوری و به دلیل اشتباهات محرز در گزارش نتایج آماری و علی رغم فشار زیاد گروه و دانشگاه با برگزاری جلسه ی دفاع مخالفت کردم (یک ساعت قبل از برگزاری با تهدید به اینکه اگر جلسه برگزار شود نمره ی دانشجو دو خواهد بود!!!). آن پایان نامه یک ماه بعد و با اصلاح موارد تذکر داده شده، به خیری و خوشی دفاع شد. البته موضوع به همینجا ختم نگردید، چون بعد از آن مقاله ای در یکی از مجلات پیدا شد که نشان می داد آن پایان نامه دقیقاً کپی کاری است که در شهر نایین اصفهان انجام شده!! خلاف آن دانشجو با مقایسه ی جداول مربوط به نتایج داده ها آشکار شد. از قرار معلوم در ابتدا دانشجوی خاطی گزارش طرح را کپی ولی اعداد و جداول را از خود به طور صوری ایجاد کرده بود. اما بعد از ایرادی که به پایان نامه اش گرفته شده، ترجیج داده بود که کل کار را در دفع...

چهارشنبه 14 اسفند 1387 دوست گرامی دکتر آقاابراهیمی که معرف حضور دوستان در دانشگاه بیرجند هستند از طریق ایمیل پیوندهایی در مورد یک شوخی که یک یا چند نفر از ایرانی ها با مسئولین همایشی انجام داده اند را برایم فرستاده اند. خلاصه اش این است که مقاله ای را به نام گوسفند، بز و بره فرستاده اند و روشی به نام کله پاچه را در مورد موضوعی مطرح کرده اند و مقاله قبول شده است. من فکر می کنم وقتی ما می خواهیم شوخی هایی از این دست بکنیم باید مواظب عواقب آن هم باشیم. اگر این ها هم مانند کاری که چند دانشجوی آمریکایی کردند و مقاله ای کاملا بدون معنی از یک سری لغات تصادفی تهیه می کردند و آنوقت کنفرانس مذکور مقاله را می پذیرفت می شد گفت کاری کرده اند. ولی اگر شما مقاله را بخوانید به جز سه اسم نویسنده و واژه کله پاچه بقیه خلاصه مقاله معنادار است. واقعا داوران همایش فکر کرده اند روشی تازه مطرح شده و برای همین آن را قبول کرده اند. اگر در آینده کنفرانس ها مقاله های ایرانی ها را چاپ نکنند باید عواقب آن را به این نوع شوخی ها مرتبط دانست. در ضمن وبلاگ جالبی تحت عنوان استادان علیه تقلب این مطلب را چاپ کرده که مطالب...